Եթե լնդերն արյունահոսում են

Լնդերի հիվանդությունների ոչ ժամանակին բուժումը կարող է հանգեցնել ատամների կորստի: Դրա համար պարօդոնտոլոգիայի հարցերում կանխարգելումը նշանակալի դեր է կատարում:

Ժամանակակից ստոմատոլոգիան ամբողջ ուժերն ուղղում է, որպեսզի կանխարգելի, այլ ոչ թե բուժի լնդերի հիվանդությունները: 

Լնդերի խնդիրների պատճառները

Եթե լնդերն ուռչած են, կարմրած, ցավոտ են դարձել, և հատկապես, եթե արյունահոսում են, ապա դրա պատճառները կարող են բազմազան լինել: Եվ շատ կարևոր է ճշգրիտ ու ժամանակին այդ պատճառը որոշել: Հիմնական պատճառներից կարող են լինել բերանի խոռոչի ոչ ճիշտ  խնամքը, ատամնաքարերի առաջացումը, հորմոնային խանգարումները (սեռական հասունության ժամանակաշրջանում,  էնդոկրինային հիվանդությունների դեպքում, օրինակ, շաքարային դիաբետ), որոշ դեղպատրաստոկների ընդունումը (հատկապես բարձր է ռիսկը էպիլեպսիայի բուժման, ստենոկարդիայի, հիպերտենզիայի դեպքում): Լնդերի  հիվանդությունը հաճախ զարգանում է ոչ լիարժեք կամ ոչ ճիշտ սնվելու հետևանքով (կանանց մոտ դա հաճախ նյարդային անորեքսիան է, իսկ տղամարդկանց մոտ` քրոնիկական ալկոհոլիզմը): Բացի այդ, լնդերի արյունահոսություն կարող է հրահրվել օրգանիզմում C վիտամինի անբավարարությունից: Այս երևույթը հաճախ հանդիպում է տղամարդկանց մոտ, քանի որ նրանք վիտամիններով հարուստ մրգեր ու բանջարեղեն շատ քիչ են օգտագործում: Դրան գումարած ծխողները (դա նույնպես առավել հաճախ տղամարդկանց է վերաբերում) վիտամին C-ի մշտապես անբավարարություն ունեն: Լնդերի խնդիրների կարող են հանգեցնել վիրուսային հիվանդությունները (հերպես, Էպշտեյն-Բարի, մարդու պապիլոմայի վիրուսները, ցիտոմեգալովիրուսը), սնկային հիվանդությունները (հաճախ` կանդիդոզը): Բերանի խոռոչում կարող են դրսևորվել մաշկային հիվանդություններ` հարթ որքին, էրիթեմա, կարմիր գայլախտ և այլն: Հազվադեպ, սակայն հանդիպում են նաև ստոմատոլոգիական նյութերից ալերգիա հրահրող լնդերի հիվանդություններ: Լնդերը հնարավոր է վնասել մեխանիկական (բերանի խոռոչի ոչ ճիշտ խնամք), քիմիական (ատամները սպիտակեցնելիս, կոկաինի օգտագործումից), ջերմային (չափից ավելի տաք թեյի, սուրճի օգտագործումից) ճանապարհով: Կան նաև լնդերի հիվանդությունների այլ պատճառներ ևս, կապված քրոնիկական,ժառանգական հիվանդությունների հետ: Եվ միայն լիարժեք հետազոտությունից հետո փորձառու բժիշկը կարող է որոշել դրա պատճառը:

Բուժումը

Լնդերի բուժումը պետք է վստահել մասնագետներին: Ինքնաբուժումը, ինչպես նաև ձգձվող բուժումը, կարող է աղետալի արդյունքների հանգեցնել: Հիվանդության սկզբնական փուլերում լնդերը բավական շատ տհաճություններ են պատճառում. դա և լնդերի արյունահոսությունն է, և ուտելու կամ խմելու ժամանակ ցավոտությունը, շատ տաք կամ շատ սառը ըմպելիքների նկատմամբ սուր ռեակցիան, բերանի տհաճ հոտը և տհաճ համը: Բժիշկը, զննումից հետո ախտորոշում է հիվանդությունը (գինգվիտ, պարօդոնտիտ և այլն), սակայն բուժումը հնարավոր է միայն լրացուցիչ հետազոտություններից հետո, այդ թվում նաև հիվանդի առողջական մասին տեղեկությունները, մասնավորապես, սիրտ-անոթային կամ ինֆեկցիոն հիվանդությունների, շաքարային դիաբետի, օստեոպորոզի, վտանգավոր սովորությունների, ալերգիայի առկայության մասին: Հավանական է, որ լնդերի հիվանդությունն անհրաժեշտ լինի միաժամանակ անցկացնել այլ մասնագետների հետ համատեղ, որովհետև լնդերի արյունահոսությունը և հիվանդության այլ ախտանշաններն ընթանում են իմունիտետի իջեցման պատկերի վրա, որոշ քրոնիկական հիվանդությունների, ոչ ճիշտ կենսակերպի հետևանքով:

Ռիսկի խումբը և կանխարգելումը

Քրոնիկական, նույնիսկ մրսածության հիվանդությունները (դրանք թուլացնում են իմունիտետը), վտանգավոր սովորությունները, ոչ ճիշտ սնունդն ու կենսակերպը, սթրեսներին դիմակայել չկարողանալը մարդուն ինքնաբերաբար տանում են լնդերի հիվանդությունների զարգացման ռիսկի խմբին: Եվ ստացվում է, որ կանխարգելումը տառացիորեն վերաբերում է բոլորին: Սովորական կանխարգելումն իր մեջ ներառում է բերանի խոռոչի հիգիենայի լավացում, ատամների համար առողջ սնունդ և ատամնաբույժին պարբերաբար այցելություններ: Երկրորդական կանխարգելումը կայանում է բերանի խոռոչի հիվանդությունների որոշման և բուժման, ատամների մաքրման մեջ: Դրան հետևում է  լիարժեք բուժումն ու բարդությունների կանխարգելումը:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ